O Stowarzyszeniu na Rzecz Wybrzeża

Stowarzyszenie na Rzecz Wybrzeża, jest organizacją pozarządową utworzoną w 1996 r.

Stowarzyszenie realizuje następujące cele statutowe: aktywną ochronę przyrody na cennych przyrodniczo nadzalewowych obszarach wodno-błotnych, edukację przyrodniczą i ekologiczną oraz współpracę ze społecznościami lokalnymi. Stanowi także forum dla działań integrujących zainteresowanych rozwojem zrównoważonym w strefie wybrzeża, z uwzględnieniem elementów kultury i sztuki.

Stowarzyszenie posiada 1.000 ha łąk i pastwisk położonych na wybrzeżu Zalewu Szczecińskiego: w okolicach wsi Czarnocin (gmina Stepnica), na Półwyspie Rów (gmina Wolin) oraz grunty na Półwyspie Podgrodzie i Wyspę Łysą (gmina Nowe Warpno) oraz Wyspy Bielawki w delcie wstecznej Świny (miasto Świnoujście). W stanie posiadania znajdują się także grunty w granicach Słowińskiego Parku Narodowego.

Nasze tereny to w większości łąki i pastwiska, które po upadku PGR-ów zostały porzucone i na skutek braku użytkowania zaczęły zarastać trzciną pospolitą, wysokimi turzycami i małowartościowymi trawami. Z biegiem lat z rozbrzmiewających ptasimi głosami, bogatych pod względem florystycznym i ornitologicznym zmieniły się w ubogie, zdegradowane obszary, z których cenne gatunki ptaków po prostu uciekły.

Uznając, że szansą na odzyskanie walorów krajobrazowych i bioróżnorodności jest powrót do tradycyjnych metod gospodarowania: koszenia i wypasu, Stowarzyszenie na Rzecz Wybrzeża wprowadziło Koniki Polskie i krowy prymitywnej, a wywodzącej się bezpośrednio od legendarnego tura rasy Scottish Highland (Szkocka Wyżynna).

Zwierzęta te pełniąc przez cały rok rolę „żywych kosiarek” zahamowały ekspansję trzciny i innych małowartościowych traw oraz sprzyjają powstawaniu mozaiki roślinności o różnej wysokości i urozmaiconym składzie gatunkowym. Na tak ukształtowane pastwiska i łąki powracają cenne gatunki ptaków, między innymi czajki, rycyki, krwawodzioby, derkacze.

Nasze stada dzikich Koników Polskich są obecnie najliczniejsze w Polsce, bo posiadamy aż 150 tych pięknych zwierząt. Liczne jest też stadostado krów Scottish Highland (100 sztuk).

Na terenach, które nie nadają się do wypasu rozpoczęto po długoletniej przerwie koszenie, dążąc z dobrym skutkiem do uzyskania bioróżnorodności.

W roku 2005 utworzony został w oparciu o posiadane tereny unikatowy, jedyny taki w skali Polski, Park Natury Zalewu Szczecińskiego.

Warto zwrócić uwagę, że dzięki naszym działaniom i negocjacjom wszystkie nasze obszary zostały włączone w Europejską Sieć Ekologiczną NATURA 2000.

Stowarzyszenie na Rzecz Wybrzeża prowadzi terenowe zajęcia edukacyjne dla dzieci, młodzieży i dorosłych, dostosowane do oczekiwań uczestników. Udostępniając posiadaną wieżę widokową, rowery, umożliwiając korzystanie z lornetek i wielu innych materiałów edukacyjnych działający w Stowarzyszeniu specjaliści przekazują rzetelną wiedzę przyrodniczą i ekologiczną, zapewniając zarówno bardzo dobry poziom merytoryczny jak atrakcyjną formę jej przekazu.

Od początku istnienia Stowarzyszenie bardzo ściśle współpracuje z partnerami krajowymi oraz zagranicznymi, między innymi z Urzędem Morskim w Szczecinie, Urzędem Morskim w Gdyni, Miastem i Gminą Stepnica Miastem Wolin, Słowińskim Parkiem Narodowym, Wolińskim Parkiem Narodowym, Uniwersytetem Szczecińskim, Zespołem Parków Krajobrazowych Województwa Zachodniopomorskiego, Nadleśnictwem Goleniów, holenderskim Natuurmonumenten, brytyjskim RSPB, jest także aktywnym członkiem Europejskiej Sieci Menedżerów Ochrony Przyrody EUROSITE.

Stowarzyszenie na Rzecz Wybrzeża posiada biuro w Szczecinie, a obecnie buduje interdyscyplinarną integracyjną Stację Terenową: w Czarnocinie (gmina Stepnica) w planowanymi elementami agroturystyki.

Kalendarium realizacji najważniejszych projektów Stowarzyszenia na Rzecz Wybrzeża

  • 15.02.1996: Rejestracja Stowarzyszenia (do 2004 roku pod nazwą Europejska Unia Ochrony Wybrzeża – Polska).
  • od 1996: Długoterminowy projekt pozyskiwania i zakupu cennych przyrodniczo obszarów (1.000 ha) wokół Zalewu Szczecińskiego oraz na Pobrzeżu Słowińskim oraz realizacja niezbędnych działań zagospodarowujących wybrane obszary (dzięki funduszom z EECONET Action Fund).
  • 1997 – 1999: Udział i koordynacja w Polsce międzynarodowej akcji „Zielone Wyspy dla programu NATURA 2000”, paneuropejskiej akcji edukacyjnej adresowanej do młodego pokolenia.
  • 1998 – 2001: „Ochrona terenów wodno – błotnych o szczególnym znaczeniu dla ptaków na Zalewie Szczecińskim (Delta Odry)” – multidyscyplinarny projekt realizowany dzięki finansowemu wsparciu Fundacji EkoFundusz (Stacja Terenowa w Podgrodziu, 2 wieże widokowe i ścieżki edukacyjne, prace na rzecz poprawy – renaturyzacji stosunków wodnych oraz przygotowanie obszarów do prowadzenie wypasu bydła w Basenie Czarnocińskim, 2 foldery ).
  • 1999: Przygotowanie i organizacja VII Międzynarodowej Konferencji EUCC „COASTLINES ‘99”, opracowanie i wydanie publikacji zawierające materiały konferencyjne.
  • 1999 – 2000: „Ochrona Delty Odry” – wspólny projekt EUOW – Polska, Natuurmonumenten oraz Sekretariatu Generalnego EUCC przygotowujący zarys Planów Ochrony wraz z wstępnym wdrażaniem ich zapisów na wybranych terenach.
  • od 2000: Realizacja serii wydawnictw popularno– naukowych oraz informacyjnych na temat przyrody, walorów turystycznych, ochrony zasobów naturalnych na obszarze okolic Zalewu Szczecińskiego (ponad 15 tytułów), realizacja programów radiowych i telewizyjnych na tematy przyrodnicze.
  • 2001: Koncepcja i opracowanie wystawy “Cztery pory roku na plaży” dla potrzeb Muzeum Słowińskiego Parku Narodowego w Rowach.
  • 2002: Zaprojektowanie i druk folderu, plakatu oraz materiałów informacyjnych poświęconych ochronie dynamiki strefy brzegowej, sfinansowane przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Ministerstwo Środowiska.
  • 2002: Zainicjowanie zgryzania terenów należących do Stowarzyszenia w obrębie Łąk Skoszewskich (Czarnocin) przez Koniki Polskie.
  • od 2002: Liczne inicjatywy i projekty edukacyjne obejmujące okolicznościowe wydawnictwa i imprezy plenerowe, udział i prezentacje w czasie ponad 20 konferencji i warsztatów edukacyjnych.
  • 2002 – 2005: Realizacja projektu „Odra Delta Nature Park – pokazowa aktywne zarządzanie zasobami przyrodniczymi jako droga do zrównoważonego rozwoju” (finansowane ze środków rządu holenderskiego, PIN-Matra).
  • 2002 – 2007: „Modelowy rozwój turystyki na zapleczu planowanego Parku Natury Zalewu Szczecińskiego” projekt małych inwestycji i tworzenia sieci partnerskiej, realizowany z inicjatywy KNHM.
  • 2003 – 2005: „Sami Sobie” projekt finansowany przez holenderską fundację KNHM mający na celu rozwijanie inicjatyw społecznych w gminie Stepnica i wdrażanie zasad współdziałania ze społecznościami lokalnymi (20 przedsięwzięć: place zabaw, wzbogacenie infrastruktury turystycznej, utrzymanie walorów kulturowych).
  • 2004 Wprowadzenie na tereny Stowarzyszenia krów rasy Scottish Highland w celu optymalizacji warunków siedliskowych.
  • 2004 – 2006: „Poprawa infrastruktury w planowanym Parku Natury Zalewu Szczecińskiego” projekt inwestycyjny finansowany przez Prince Bernhard Fund (Terenowa Stacja Edukacyjna w Czarnocinie wraz z zapleczem, łódź patrolowa, wyposażenie edukacyjne).
  • 2004: Organizacja dorocznej międzynarodowej konferencji sieci EUROSITE.
  • 2004 – 2006: Partycypacja w realizacji projektu „CoPraNet – Coastal Practitioners Network” wspólnie z gminą Stepnica i 23 partnerami z państw Unii Europejskiej, a dotyczącego prawidłowego wykorzystywania obszarów nadmorskich w rozwoju turystyki (sfinansowany w ramach współpracy z EUCC-Coastal&Marine Union)
  • 2004 – 2006: „Ochrona Obszarów NATURA 2000 w ujściowym odcinku Odry”; kompleksowy projekt aktywnej ochrony przyrody Parku Natury Zalewu Szczecińskiego finansowany przez WFOŚiGW, GEF/SGP oraz EkoFundusz.
  • 2005: Utworzenie i otwarcie Parku Natury Zalewu Szczecińskiego.
  • 2005 – 2006: Realizacja projektu edukacyjnego skierowanego do dzieci i młodzieży oraz nauczycieli, zakończonego wydawnictwem książkowym "Natura 2000 nad Zalewem Szczecińskim", współfinansowanego przez WFOŚiGW w Szczecinie.
  • od 2006: „WE – young people see the nature”: polsko – holenderski projekt edukacyjny dla młodzieży obejmujący zajęcia z zakresu poznawania przyrody i fotografii artystycznej.
  • 2006 – 2008: "Białe rowery na zielonych szlakach" projekt wprowadzający rowery ułatwiającyce poznawanie przyrody terenów nadzalewowych, zrealizowany dzięki pomocy Parku Narodowego i Fundacji Hoge Veluwe (Holandia)
  • 2009 – 2010: Kompleksowy, przyrodniczo – społeczny projekt "Park dla ludzi – ludzie dla Parku" realizowany dzięki wsparciu udzielonemu poprzez dofinansowanie ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego, a także ze środków Rzeczpospolitej Polskiej.
  • od 2010: Uczestnictwo / partnerstwo w projektach edukacyjnych, informacyjnych i wdrożeniowych związanych z aktywną ochroną przyrody w strefie wybrzeża realizowanych wspólnie z Urzędem Morskim w Szczecinie, Uniwersytetem Szczecińskim, dyrekcjami Parków Narodowych, gminą Stepnica i organizacjami pozarządowymi.
  • 2011: Realizacja projektu „Park Narodowy dla nas, my dla Parku Narodowego” na rzecz poprawy społecznego funkcjonowania Słowińskiego Parku Narodowego.
  • od 2012: Przygotowanie koncepcji i projektu interdyscyplinarnej i integracyjnej wielo – środowiskowej, edukacyjno-rekreacyjnej Stacji Terenowej Stowarzyszenia na Rzecz Wybrzeża i rozpoczęcie realizacji inwestycji.
  • 2013: Ponowne powierzenia Stowarzyszeniu zorganizowania dorocznej europejskiej konferencji sieci menedżerów ochrony przyrody EUROSITE.
  • 2013 – 2015: Odtworzenie rowów i kanałów sieci melioracji szczegółowej na powierzchni 400 ha Parku Natury Zalewu Szczecińskiego w celu optymalizacji warunków siedliskowych i zachowania bioróżnorodności.